Önlem alınmadığı takdirde tarım sektöründe toprak ve insan kaybının giderek artacağı ve tarım sektörünün yok olacağı belirtildi.

Antalya Ticaret Borsası Ağustos Ayı Meclis Toplantısı ATB salonunda gerçekleştirildi. Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, her ne kadar zor zamanların dayanıklı sektörü olarak görülen tarımın 2016 yılından bugüne ciddi yıpranmalara uğradığını anımsattı.

Toplumun ve karar vericilerin tarımın sadece bir ekonomik faaliyet olmadığı gerçeğini unutmamalarını belirten Çandır, şunları kaydetti.

”Çünkü tarım, sadece medeniyetler tarihiyle eşdeğer ve üretimden ibaret değildir. Aynı zamanda sosyal, kültürel ve politik bir faaliyettir. Bu tespitler sadece bize ait değil. Pek çok uluslararası raporda da belirtilen tespitlerdir. Dolayısıyla, yıllardır stratejik bir sektör olarak tanımlanan sektörümüz için bu tanımlamanın gerektirdiği uygulamalar daha fazla gecikmeksizin hayata geçirilmelidir. Aksi halde sektörümüzün yıllardır uğradığı toprak ve insan kaynağı kaybı ile sahip olduğumuz dayanıklılığı tümden kaybedeceğiz. Ciddi meblağlara ulaşan tarımsal destek ve teşvik ödemelerinin de bu dayanıklılık kaybına engel olma özelliği giderek azalmaktadır.”

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yapmış olduğu sektörel destek ödemelerine ilişkin anket çalışmasında üreticilerin yaygın olarak faydalandığı, mazot-gübre desteğinde yüzde 82, fark/prim desteğinde yüzde 71, İyi tarım uygulamaları desteğinde yüzde 55, Sertifikalı tohum desteğinde yüzde 62 ve Süt prim desteğinde ise yüzde 77 düzeyinde memnuniyetsizlik hâkim olduğuna dikkat çeken Ali Çandır, şöyle devam eti.

” İktisadi Kalkınma Vakfı’nca yayınlanan Türkiye ve AB Tarım Sektöründeki Güncel Gelişmeler raporunda da benzer sonuçlar ortaya konmaktadır. Raporda bu bağlamda öne çıkan konu; Yapılan düzenlemelerin ve desteklemelerin ekonomik etki analizlerinin yapılmadığı, Destekler ve teşviklerin çok yüksek bütçelere sahip olmasına rağmen beklenen sonuçları vermediğidir.

Yıllardır gündeme getirdiğimiz bu konuların bakanlık ve diğer kurumlarımız tarafından fark edilmesi, bu türden sorunların çözüme kavuşturulması için doğru bir adım olmuştur. Nitekim önümüzdeki aylarda düzenlenecek olan 3.Tarım ve Orman Şurası ile 11. Kalkınma Planı’ndaki tarım bölümü bizleri umutlandırmıştır. Dileğim o dur ki, yapılacak olan tarım şurası bir taraftan katılımcı bir anlayışla sorunlara çözüm önerileri üretirken diğer taraftan da önümüzdeki dönemde küresel rekabete uyumlu bir sektör rotası belirleyebilir.”

BEKLENTİLER

Antalya Ticaret Borsası Başkanı Çandır, tarım sektörü olarak yeni dönemde beklentileri olduğunu kaydetti. Çandır’ın beklentileri şöyle.

”Tarım sayımından arazilerinin korunmasına, Sözleşmeli üretimin özendirilmesinden üretimin artırılmasına, Hayvancılığın geliştirilmesinden soğuk zincir lojistik alt yapısının iyileştirilmesine, Coğrafi işaretlerin desteklenmesinden üretici örgütlerinin geliştirilmesine kadar birçok hedefin yer aldığı 11. Kalkınma Planı kentimiz tarımını doğrudan ilgilendirmektedir.”

SERADA MUZ ÜRETİMİ

Antalya bölgesinde serada muz üretiminin son yıllarda çok yoğun şekilde arttığını ifade eden Çandır, muz üretiminde de planlama yapılmasını istedi. Çandır, şöyle konuştu.

”Sektörümüzün son beş yıllık dönemde yatırım iştahı en yüksek alanlarından olan muz üretimi, kentimiz için özel bir konuma sahiptir. Özellikle örtü altı muz üretiminde 2007-2013 dönemi için düşük hızda seyreden büyüme, 2014 yılından itibaren yerini hızlı ve istikrarlı bir büyümeye bırakmıştır. 2018 yılında ülkemiz muz üretiminin yüzde 33’ünü gerçekleştiren kentimizde 160 bin tonun üzerinde bir üretim yapılmıştır. Bu rakamın yüzde 48’i yani 78 bin tonu örtü altında üretilmiştir. Üretim artışıyla birlikte ülkemiz muz ithalatı da hızla azalmıştır. 2018 yılı itibariyle muz ithalatımız 67 milyon dolara ve 100 bin ton seviyesine inmiştir. Muz ithalatımız Manavgat başta olmak üzere yapılan yeni örtü altı alanların üretime geçmesiyle daha da azalacaktır.”

MEYVECİLİĞİE DÖNÜŞ

Antalya’nın doğu ilçeleri Serik, Manavgat, Alanya ve Gazipaşa gibi ilçelerde üreticilerin son yıllarda artan maliyetler nedeniyle meyveciliğe yönelmesini memnuniyetle izlediklerini anlatan Çandır, şöyle devam etti.

”Ancak muzda gerek üretim gerek çeşit seçimi konusunda bazı problemler olduğunu ve geçmişte tecrübe ettiğimiz nar örneğine benzeyen bir yolda ilerlediğini görmekteyiz. Nar için defalarca uyarılarda bulunmamıza rağmen bu uyarılarımız sonuçsuz kalmıştı. Muzda da aynı sorunları yaşamak istemiyorsak, öncelikle tanımlanmış standartlarda üretim konusunda bilinçlenmeliyiz.”

MUZ ÜRETİMİNDE STRATEJİ BELİRLENMELİ

Muz üretiminde sıkıntı yaşanmaması için yeni bir planlama ve strateji izlenmesi gerektiğine dikkat çeken Ali Çandır, sözlerini şöyle sürdürdü.

”Eğer muzdaki stratejimiz yurtiçi tüketimi karşılayacak bir yerli üretimse arz kapasitemizi buna göre belirlemeliyiz. Stratejimiz küresel rekabete uyumlu yani ihracat potansiyeline sahip bir üretimse o takdirde arz kapasitemizi bu projeksiyona göre belirlemeliyiz. 800 bin ton civarında olan muz tüketimimizin mevcut durumda 500 bin tonunu yerli üretimle karşılamaktayız. Son 5 yıldaki büyüme hızımızı düşünürsek 2-3 yıl gibi kısa bir süre içerisinde tüketimin büyük bir bölümünü yerli üretimle karşılayabileceğiz. Bu üretimin kalite ve çeşit standartları ile maliyet performansı, iç tüketim ve ihracat potansiyelimizi ortaya çıkaracaktır. Yüksek gümrük duvarlarıyla korunmakta olan muzun geleceği ise sözünü ettiğim standartlar ve rekabet gücüne bağlı olacaktır.”

ha-ber.com/Fikri Cinokur/Antalya