0.2 C
Berlin
01:38 - 25/01/2020
Almanya Haber – Berlin Haberler – Son Dakika Avrupa Haberleri

Av. Nurullah Aydın

Av. Nurullah Aydın arşivindeki tüm yazılar ha-ber.com'da.

Diğer Yazarlar

ABD DOLAR’INA TEPKİ!

13:13 - 12/02/2010

Türkiye anlamsız mantıksız tartışmalarla uğraşadursun; İran’a yönelik yeni tedbirlerin konuşulduğu batı karar merkezleri yaşanan ekonomik krizden çıkış için her türlü olasılığa göre hareket etme kararları aldılar.

Asya faktörünün batının küresel yatırım ticaret ve finans alanını daraltmaya başladığı gerçeği, batının çok ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Bunların başında, dünya para birimi olarak kabul ettirilen dolar’ın durumu geliyor.

Global ekonomik krizle birlikte gücü sorgulanmaya başlanan ABD Doları’na ilk ciddi darbe İran’dan geldi. İran döviz rezervini dolar’dan euro’ya çevireceğini açıkladı.

İran’ın döviz rezervini çeşitlendirerek dolardan diğer para birimlerine yönelmesinde, ABD’nin nükleer program konusunda İran üzerinde kurduğu baskının etkili olduğu belirtiliyor. 2009 yılı başında İran, ihracatının yüzde 80’ini oluşturan petrol satışlarında dolar yerine euroyu kullanmaya başlayacağını açıklamıştı.

Günlük 4.2 milyon varil petrol üretimi yapan İran, OPEC’in en büyük ikinci ihracat yapan ülkesi konumunda bulunuyor. 2008 yılı sonu itibarıyla İran, altınla birlikte 96.5 milyar dolar tutarında döviz rezervine sahip. Öte yandan İran’ın döviz rezervinin büyük bölümü “petrol istikrar fonu”ndan kaynaklanıyor. 50-80 milyar dolar arasında bir büyüklüğe sahip olan petrol istikrar fonu İran’ın bütçe yaparken belirlediği petrol fiyatlarının bu rakamın üzerine çıkmasıyla elde edilen gelirlerin aktarıldığı bir hesap.

Rusya’nın da kullandığı bu hesap, petrol fiyatlarındaki oynaklığın bütçe üzerindeki etkisini en aza indirmek için kullanılıyor. Petrol fiyatlarının bütçede belirlenen düzeyin altına inmesi halinde de petrol istikrar fonunda biriken kaynak kullanılıyor. İran döviz rezervinin yanında petrol istikrar fonunun hesaplanmasında da yine dolar yerine euro’yu kullanacağını açıkladı.

Ahmedinejad’ın talimat ile dolar o tarihten bu yana euro karşısında yüzde sürekli değer kaybediyor. Başka bir ifadeyle euro, dolar karşısında hızla değer kazanmaya başladı.

ABD Merkez Bankası’nın (Fed) enflasyonist baskılar nedeniyle faiz artırımlarına başlayacağı görüşleri de doların güç kaybetmesinde etkili oluyor. Fed her ne kadar düşük faiz politikasına uzun bir süre devam edeceğini açıklasa da piyasa uzmanları, Fed’in 2010 yılının ikinci yarısından itibaren faiz artırım sürecine başlamak zorunda kalacağını düşünüyor.

Dolara karşı olan ülkeler
İran’ın dışında BRIC olarak adlandırılan Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin de rezerv para birimi olarak dolar yerine başka para birimlerinin geliştirilmesi gerektiğini açıkça ifade ediyor. Bu dört ülke dünyadaki 8.5 trilyon dolarlık döviz rezervinin yüzde 36’sına sahip. Çin, 2 trilyon doların üzerindeki rezervi ile dünyanın en fazla döviz rezervine sahip olan ülkesi durumunda. Japonya, 1 trilyon dolarlık rezervi ile ikinci sırada yer alıyor. Petrol zengini Rusya’nın 400 milyar doların üzerinde rezervi bulunuyor. Suudi Arabistan’ın 395.5 milyar dolar, Tayvan’ın 325.4 milyar dolar, Hindistan’ın 280.9 milyar dolar, Brezilya’nın ise 222.6 milyar dolar döviz rezervi var.

Doların gücünü sorgulayan bir diğer ülke de Libya. Libya, İran gibi petrol ihracatını dolar yerine euro ile yapmak istediğini açıklamıştı.

Brezilya ve Çin aralarında gerçekleştireceği ticarette ABD Doları yerine kendi ulusal para birimlerini kullanma konusunda anlaşmaya vardı.

Çin Merkez Bankası Başkanı Zhou Xiaochuan, doların yerine rezerv para birimi olarak yeni bir para biriminin geliştirilmesini istemişti. Xiaohuan, Rezerv para birimi, bir ülkeden bağımsız olmalı ve istikrarı sağlamalıdır demişti. Ekonomistler, Çin ile başka ülkeler arasındaki ticarette yuanın kullanılmasının bu ülkenin küresel etkinliğinin artması anlamına geldiğini ifade ediyor.

Türkiye neyle uğraşıyor dersiniz? Yoksulluk, yolsuzluk ekonomisi ülkeyi allak bullak ederken gibi Darbe, ıslak imza, belgeler, yargılamalar, gözaltılar, iddialar ithamlar,. uğraşılan konular karşısında Türkiye’nin varlıkları ne durumda? Konuşan yazan, dile getiren var mı?

Geleceğimiz ipotek altına alınırken ahkam kesmeler karın doyuruyor mu?
Ne yapalım, onu da din, demokrasi, özgürlük istismarcılarına sormak gerek.

GünüN SözÜ: Gelirini giderini hesaplayamayan insanın aciz duruma düşmesi kaçınılmazdır.

Prof. Dr. Nurullah Aydın
Gazi Ü. İletişim Fakültesi Radyo-Televizyon ve Sinema Bölümü Öğr. Gör.

Yazarın Diğer Yazıları

Tüm Yazıları

Çerezler (cookie), ha-ber.com web sitesini daha etkin bir şekilde kullanmanızı sağlamaktadır. Anladım daha fazla