KANADA`DA SPOR

01.07.2022 00:57

Kanada’da Yaşam ve Spor’a Kısa Bakış (2)

Kanada’da spor konusuna girmeden önce geçen haftaki bölümde yeteri kadar kaleme almadığım bazı konularlı siz değerli okurlarımla paylaşarak bu haftaki yazıma başlamak istiyorum; Geçen haftaki yazımda da belirtmiştim; Yerlilere yapılan bu soy kırım devlet tarafından kabul edilmiş olduğunu ve bu gün hala hastahanelerde yasa dışı bir uygulama olmasına rağmen yerli kadınlar izinsiz olarak kısırlaştırılıyor olmaları söz konusudur, ayrıca bunun yanı sıra ülkede her yıl çok sayıda yerli kadın ve kızın kayboluyor ve yahutta ölü bulunuyor olması düşündürücüdür! Kısacası soykırım denilen lanetin bu ülkede farklı bir boyuttada olsa devam ediyor olması oldukça üzücüdür.

Ne varki burada yaptığımız görüşmelerde Kanada da uzun yıllardan beri 17 farklı yerli grubun yaşadığını ve bu farklı grupların tarih boyunca birbirleri ile de barış içerisinde yaşamadıkları söylenmektedir. Yani yerlilerinde birbirlerine karşı büyük savaşlar yaptıklarını ve birbirlerini kırdıkları söz konusudur. Kuşkusuz daha sonrada buraya göç edenlerle aynı savaşı sürdürmüşlerdir.

Dil husunda ise; herhangi bir azınlığa ait bir dil konuşulduğu ve kendi dillerinde okul açmak istedikleri olduğunda, Devlet bu konuda büyük destek vermektedir, bu tür okulların açılması için  finansman sağlanmaktadır, ibadet hanelere gelince bunlar içinde aynı kolaylıkları sağlanmaktadır, kısacası her kes istediği inançta kurumsallaşabilmektedir. Buda Kanadanın çok uluslu, çok dilli bir ülke olmasının kıvanç kaynağını oluşturmaktadır. Kanadanın bir başka güzelliği bir çok bölgede komunal yaşam sürdüren gurupların olmasıdır. Bu gruplar kendileri üretir ve ürettiklerini aralarında paylaşırlar, bu insanların yaşam tarzlarına hiç bir şekilde müdahale edilmez.

Bir başka ayrıntı İnanc gruplarından Mormonlar oldukça ilginç olmalarıdır. Bunlar her türlü teknolojiyi kullanmayı reddederler, motorlu araçları kullanmazlar, at arabaları ile yolculuk yaparlar ve çok eşli bir yaşamları vardır!

Daha öncede söylediğimiz gibi Kanada; Yüzölçümü bakımından dünyanın ikinci büyük ülkesidir  (9.984.670 kilometrekarelik bir alana sahiptir ve ülkenin 200.000 kilometreden fazla sahil şeridi bulunmakta olup, bu özelliğiyle dünyanın en uzun sahil şeridine sahip ülkesidir). Buna karşilik nüfusu 8.008.005 kişi olarak bilinmektedir (2020 yılı sayımına göre). Böylesine az bir nüfusa sahip olmasına rağmen Dünya spor organizasyonlarında oldukça önemli bir yer işgal etmektedir.

Kanada'da başta; profesyonel buz hokeyi, lakros, basketbol, ​​beyzbol ve futbol oyunlarının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıyla doruğa ulaşmıştır. Kanada'nın resmi ulusal sporları ileride de belirteceğimiz üzere buz hokeyi ve lakrostur. Golf, futbol, ​​beyzbol, tenis, kayak, ringette, badminton, voleybol, bisiklete, yüzme, bowling, ragbi birliği, kano, binicilik, squash ve dövüş sporları, gençlik ve amatör seviyelerde yaygın olarak beğenilmekte ve uygulanmaktadır. En ilginç olanı; böylesine uygun dağları ve kar potansiyeli olan bu ülkede kayak sporunun birinci sıralarda yer almamasıdır ama dediğim gibi kanadalılar rahatlarına düşkün ve hiç stresse gelmeden yaşamayı seçen bir ülkedir. Bu durumlarını sokakta alışverişte insan ilişkilerinde öok rahat görebilirsiniz.

Trafikte birbirlerine o kadar saygılıdırlar ki adeta kurallara çok bağlıdırlar ve DUR (STOP) işaretinde mutlaka dururlar ve etrafı iyice kontrol ettikten sonra yollarına devam ederler, kavşağa ilk gelen dur işaretine uyar ve önce kendisi yoluna devam ederken ardından diğerleri sakin bir şekilde aynı uygulamayı yaparlar!(İtanbul’daki trafik aklıma gelince bizlerin neden gelişmemiş olduğumuz ve başkasına karşı saygısızca davranışlarımızı düşündüm! Bizdekiller adeta sokak canavarları gibi araç kullananlar).

Kanada’dada başarılı sporculara farklı kurumlar tarafından her yıl  farklı şekilde ödüllendiriliyorlar. Başarılı sporcu ödülleri (Hall of Fame) bunlardan en önemlisidir, Lou Marsh Trophy Spor yazarları ödülü olarakta bilinen onur ödülü her yıl bir sporcuya verilmektedir. Bunların dışında Kanada'da sporcuları motive etmek sporu geliştirmek amacı ile çok sayıda başka onur ödülleri düzenlenmektedir. Tüm bunlar sporun yaygın bir şekilde yapılmasını desteklemek amacı ile yapıldığını buradan bir kez daha söylemeliyim.

Kanada için sporundaki en üzücü olay; Herkesin bildiği üzere 100 metreyi ilk kez 10 saniyenin altında  9.95 ile rekor koşan Ben Johnson’un rekoru  Olimpiyat tarihinin  en bilinen doping olayı olarak tarihe geçmiştir 100 metre yarışında 1988 Seul Yaz Olimpiyatları'nda yaşanmıştır. Kanadalı sprinter Ben Johnson yarışı rekor kırarak kazanmış ve bu oyunların belki de en önemli madalyalarından birini kazanmıştı. Ancak doping testleri sonucu pozitif çıkınca madalyayı iade etmek zorunda kaldı ve 2 yıl men cezası aldı. Ben Jonsen, 100 m, 200 m ve 4x100 metre Kanada ulusal takımının  önemli bir sporcusuydu.

Tüm bunların dışında genel olarak baktığımızda; Kanada, Kış ve Yaz Olimpiyatları düzenleyerek çok daha büyük başarılara imza atmıştır. 1976 Montreal Yaz Olimpiyatları, 1988 Calgary Kış Olimpiyatları, 1994 Toronto Basketbol Dünya Şampiyonası da dahil olmak üzere birçok yüksek profilli uluslararası spor etkinliğine ev sahipliği yaptı, 2007 FIFA U-20 Dünya Kupası, 2010 Vencouver Kış Olimpiyatları ve 2015 FIFA Kadınlar Dünya Kupası. En son Kanada, Toronto'da 2015 Pan American Oyunları ve 2015 Parapan American Games'e ev sahipliği yapmıştır. Bu organizasyonlarla Kanada ev sahipliği yaptığı en büyük spor etkinlikler olarak sıralanabilir. Kanada ayrıca 2026 FIFA Dünya Kupası'na Meksika ve Amerika Birleşik Devletleri ile birlikte ev sahipliği yapacak.

Kanada’da çok farklı bir spor anlayışı hakim, dünyanın hemen hemen her ülkesinde Futbol ilk sırayı alırken Kuzey Amerika ve dolayısı ile Kanada’da bu söz konusu değildir. Yapılan araştırmalar, kim bilir belkide iklim koşulları nedeniyle öncelikli spor dallarını şu şekilde sıralıanmaktadır ve hiç kuşkusuz ilk sırayı bu ülkenin ana spor dalı olarak kabül gören Buz Hokeyi almaktadır.

Buz Hokeyi

Kanada'daki en popüler sporu, açık ara farkla buz hokeyidir. Herkes Kanada'yı buz hokeyinin anavatanı olarak görüyor ve bu şekilde algılanıyor. Bu spor dalı sadece ülkede kök salmakla kalmamış, aynı zamanda Kanada'nın resmi kış sporu, milli takım ve kulüplerinide oldukça fazla etkilemiştir. Ulusal Hokey Ligi veya NHL, hem Amerika Birleşik Devletleri'nde hem de Kanada'da kurulmuştur ve ikincisinin içinde 7 takım vardır. Bu sporun yaygın olmasının en önemli nedeni hiç kuşkusuz iklim koşullarının ve doganın bu spor dalına uygun olmasıdır.

Lacrosse

Kanada'daki en popüler ikinci spor lakrostur. Lakros, Kanada'nın resmi yaz sporudur ve bu spor yerliler tarafından sevilerek oynanan eski bir spordur. Kökeni çok eskiye dayanan bu spor yerliler tarafından da yıllar öncede oynanmaktadır. Bir sopa ve bir topla oynananan bu sporda  amac, oyuncuların topu pas geçmesi, filenin üst kısmındaki filede tutması ve rakip takımın kalesine şut atmasıdır. Kanada'da 2 profesyonel lakros ligi vardır: Ulusal Lacrosse Ligi ve Büyükler Lacross Ligi bulunmaktadır.

Football

Kanada'daki en popüler üçüncü spor dalı futboldur. Futbol, ​​Kanada'da bir numaralı spor olmasa da, kesinlikle yükselişte olan bir spor dalıdır. Dünyadaki en popüler spor, 1876'da Toronto'daki ilk futbol maçı oynanmıştır. Konu futbol olduğunda Kanada'nın en büyük gururu, 2012 Londra Olimpiyat Oyunları da dahil olmak üzere birçok turnuvada fevkalade performans sergileyen kadın futbol takımıdır. Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı çekişmeli bir yarı finalin ardından Olimpiyat 3. Sü olmuşlardır.

Beyzbol

Kanada'daki dördüncü en büyük spor beyzboldur. Amerikan sporu mükemmelliği Kanada'da da mevcuttur. Beyzbol, sağlam bir hayran kitlesinin yanı sıra bir oyuncu tabanı da toplar ve onlarca yıldır oynanır. Aslında, dünyanın en eski beyzbol parkı Ontario'da bulunuyor ve halen faaliyettedir. Kanada'daki beyzbolun yönetim organı, başkenti Ottawa'da bulunan Beyzbol Kanada'dır. Ülkede birkaç bağımsız lig takımı var ve bunlar Can-Am Ligi'nde ve Amerikan Birliği'nde yer alıyor.

Canada Futbolu

Kanada'daki en ünlü beşinci spor Kanada futboludur. Kanada'nın kendi Amerikan futbolu çeşidi vardır. Kanada futbolu Amerikan futboluna çok benzer, ancak birkaç farklılığı vardır. Sporun kökleri 1960'ların başından beri ragbi futboluna dayanıyor olup, zamanla kendi kimliğini geliştirmiştir. Şimdi, Kanada'daki en iyi sporlardan biridir ve genellikle lise, üniversite ve kolej takımları arasında sevilerek oynanan bir spor dalıdır. Ulusal lig, Kanada Futbol Ligi'dir ve Kanada'daki spor için tek profesyonel ligdir. 9 takımdan oluşmaktadır.

 Krikert ( Cricket)

Kanada'nın en çok sevdiği altıncı spor dalı krikettir. Kanada, oyunun en yüksek seviyesi olan test kriketini oynamak için onaylanmamış olsa da, yine de Bir Günlük Uluslararası Maçlarda yer almaktadır. En ünlüsü, kadın takımı gezegendeki en rekabetçi takımlardan biridir ve U-19 takımı 3 Dünya Kupası etkinliğinde yer almıştır. Kanada'da kriket, 1892'de kurulan Cricket Canada tarafından denetlenmektedir. İlk kriket oyunu 1844'te Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri arasında oynanmıştır. Bu aynı zamanda bu spor dalının ilk resmi uluslararası oyunuydu.

Tennis

Kanada'daki en popüler yedinci spor dalı tenistir. Tenis çoğunlukla Kanada'da sıradan bir spordur, ancak ülke, tarihteki en başarılı Kanadalı erkek oyunculardan biri olarak kabul edilen ve 2016'da dünyada 3. sıraya yükselen Milos Raonic gibi birçok uluslararası yıldız üretmiştir. Bunun üzerine Fransa Açık çeyrek finallerine, Avustralya Açık yarı finallerine ve Wimbledon finaline ulaşarak bir kez daha tarih yazmıştır. En büyük Kanada tenis turnuvası Kanada Açık veya Rogers Kupası'dır ve Wimbledon'dan sonra en eski ikinci turnuvadır.

Ragbi (Rugby union)

Kanada'daki sekizinci en popüler spor dalı ragbidir. Rugby birliğinin Kanada'da uzun bir geçmişi vardır. Ülkeye muhtemelen 1823'te Kraliyet Donanması tarafından tanıtılmıştır. Bundan sonra, milli takımın oluşturulması ve yerel rekabetin başlamasıyla yeniden tanıtılmadan önce hızla ortadan kayboldu. Şimdilerde ise, Kanada Rugby Şampiyonası 2009'dan bu yana en önemli yerel rugby birliği yarışması oldu. Ulusal ragbi birliği takımı İskoçya ve Galler gibi büyük takımları yendi ama yine de Amerika Birleşik Devletleri ile rekabeti ile mücadele etmeye devam etmektedir.

Basketbol

Kanada'daki en popüler dokuzuncu spor dalı basketboldur. Basketbol Kanadalı Dr. James Naismith adında bir Beden Eğitimi öğretmeni tarafından bulunmuştur, basketbolu icat eden kiş olarak tarihe geçmiştir ve bu sporun ülkede çok güçlü kökleri olduğunu ve muhtemelen her zaman da sahip olacağını söyleyebiliriz. Basketbol büyük ölçüde liselerde ve kolejlerde, özellikle de Nova Scotia'da oynanır. Aslında, bu bölge 3 çok güçlü ve ünlü kolej basketbol programına ev sahipliği yapmaktadır: Saint Mary's Üniversitesi, Saint Francis Xavier Üniversitesi ve Acadia Üniversitesi öncelikli olarak sayılabilir. Basketbolda ilk NBA maçı 1946'da New York Knickerbockers ve Toronto Huskies arasında oynanmıştır. Temelde Kanada birçok sporun kökenindedir!

 Curling

Kanada'daki en popüler onuncu spor curling'dir. Kanada genel olarak bir kış ülkesidir ve bu nedenle buz hokeyi bu nedenle bu kadar popülerdir ve ülkenin bu sporda genel olarak bu kadar iyi olmasının nedeni budur. Bununla birlikte, curling aynı zamanda Kanada'da en çok oynanan kış sporları arasında yer aldığından, Kanada'daki tek buz sporu değildir. Tim Hortons Brier şampiyonası (erkekler için) ve Scotties Kalpler Turnuvası (kadınlar için) oldukça önemli  ulusal turnuvaları vardır. Ayrıca World Curling Tour'un bir parçası olan Grand Slam of Curling gibi profesyonel curling yarışmaları da vardır.

Golf

Kanada'daki en popüler onbirinci spor golf. Golf, Kanada'da eğlence amaçlı bir spor olarak geniş çapta uygulanmaktadır. Çok az insan izliyor, ancak çoğu sıradan oyuncular olmasına rağmen neredeyse 6 milyon Kanadalı bu sporu yapıyor. Bu spor, İskoç göçmenler tarafından tenisin yanı sıra Kanada'ya getirilen bir spor dalıdır. Daha sonra, 1873'te Montreal Golf Kulübü olarak bilinen ilk Kanada golf kulübünü kurmuşlardır. On yıllar boyunca, golf Kanada'da giderek daha popüler hale geldi ve ülke aslında dünyanın en büyük golf oynayan ülkelerinden biri haline gelmiştir.

Boks

Kanada'daki en popüler on ikinci spor dalı bokstur. Boks, diğer tüm sporlar gibi, Kanada'da uzun bir geçmişe sahiptir. İlk olarak 1867'de uygulanmıştır, ancak çıplak eklem varyantı ülkede yasa dışıydı. 1906'da dünya ağır sıklet şampiyonluğunu kazanan ilk Kanadalı boksör Tommy Burns'tür. Daha yakın zamanda, Berman Stiverne 2014'te WBC Dünya Ağır Siklet Boks Şampiyonasını kazanmıştır. Diğer kayda değer Kanadalı boksörler (çünkü onlardan bir avuç dolusu var) şu anki WBU Ağır Siklet Boks Şampiyonu Adam Braidwood ve 1980'lerin büyük bölümünde Kanada ağır sıklet şampiyonasını elinde tutan Trevor Berbick'ide sayabiliriz.

Bisiklet

Kanada'daki en popüler on üçüncü spor dalı bisiklettir. Geçtiğimiz birkaç yıl içinde, bisiklete binme Kanada'da katılımda büyük bir artış gördü. Ülkedeki 7.000.000 bisikletçinin büyük çoğunluğu sıradan olsa da, spor yıllar içinde giderek daha fazla katılımcı çekiyor. Sporun birçok türü Kanada'da yamaç stili yarışması, yokuş aşağı dağ bisikleti veya toprak atlama gibi popüler hale geliyor. Bazı yerlerde çok az bisiklet altyapısı bulunurken, bazı yerlerde kendi kask düzenlemeleri olduğundan, Kanada eyaletleri arasında oldukça az fark vardır. Bisikletle ilgili gördüğüm en ilginç olayı bizdeki Otoyol, Kanadalıların ‘’Highway’lerinde’’ bile Bisiklet sürücüleri için yolun sağında tehlike oluşturmadan bisikler kullanmaları için yol yaptıklarını paylaşmak isterim.

Ragbi (Rugby)

Kanada'daki en popüler on dördüncü spor ragbi ligidir. Ragbi ligi de bu listede olduğu için Kanada temas sporlarını seviyor gibi görünüyor. Oyun, 20. yüzyılda bu ülkede ülkede ortaya çıktı, 1980'lerin sonunda ragbi birliğine bu spor dalının ortadan kaybolmasını önleyerek 21. Yüzyılda spora yeni bir hayat getirdi ve popülaritesi her geçen gün artmaya başladı. Ulusal ragbi birliği takımına Kanada Wolverines denir ve ulusal lig Kanada Rugby Ligi'dir.

Frizbi

Kanada'daki on beşinci ve son en popüler spor disk sporlarıdır. Herhangi bir ülkedeki en popüler sporların herhangi bir listesinde disk sporlarını beklemeyebilirsiniz, ancak Kanadalılar  bu spor dalına çok düşkündür. Organize disk sporları, Frizbi distribütörleri gibi çeşitli şirketlerin tanıtım çabaları sayesinde 1970'lerin başına kadar uzanıyor. Şimdi, en popüler olanı, yakın zamanda Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından tam olarak tanınan Ultimate. AUDL Şampiyonalarını 18-0'lık bir skorla kazanan Kanada, dünyanın en iyi Ultimate takımlarından birine sahiptir.

İşte böylesine farklı ve bilinmeyen bir ülke olan Kanada hakkındaki bilgi birikimim çok az da olsa yaşayarak görerek öğrenme şansını yakaladığım için çok mutluyum. Bir başka Kanada gezimizde tekrar buluşmak üzere diyor saygılarımı sunuyorum.

Prof. Dr. Seyhan HASIRCI

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Yorum Yap

Yazarın Diğer Yazıları