James Jeffrey: 'Suriye'de Savaş Suçu Olabilecek Vakalar Gördük’ 

23.10.2019 21:51

ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey, Türkiye’nin Suriye harekatı ve Başkan Donald Trump yönetiminin Suriye’nin kuzeyinden asker çekmesi konularında Kongre’de yoğun bir…

James Jeffrey: 'Suriye'de Savaş Suçu Olabilecek Vakalar Gördük’ 

ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey, Türkiye’nin Suriye harekatı ve Başkan Donald Trump yönetiminin Suriye’nin kuzeyinden asker çekmesi konularında Kongre’de yoğun bir mesai veriyor. Dün Senato Dış İlişkiler Komisyonu’nda senatörlerin sorularını yanıtlayan Jeffrey bugün de önce Temsilciler Dışişleri Komisyonu oturumuna katıldı. Ardından da Senato Tahsisatlar Komisyonu’nun Dış Operasyonlar ve İlgili Programlar Alt Komitesi’nin oturumuna geçti.

Demokratlar’ın çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi’nin Dışişleri Komisyonu’ndaki “Suriyeli Kürt Ortaklarımıza İhanet: Amerikan Dış Politikası ve Liderliği Nasıl Toparlanacak?” başlıklı oturumda Kongre üyeleri, Jeffrey’yi Başkan Trump’ın Suriye politikaları nedeniyle eleştiri yağmuruna tuttu. Hem Senato hem de Temsilciler Meclisi’ndeki oturumlarda, her iki parti üyeleri arasında Trump’ın Suriye’den asker çekme kararının yanlış olduğu noktasında görüş birliği bulunduğu gözlendi.

Kongre üyeleri, bu kararla IŞİD’e karşı savaşta sahada ABD’nin ortaklık kurduğu Kürt güçlerin “yüz üstü bırakıldığı” ve Türkiye’ye operasyon için “yeşil ışık” yakıldığı, ABD’nin bölgedeki ağırlığını yitirdiği ve “meydanı Rusya, İran ve Suriye hükümetine bıraktığı” yönünde değerlendirmelerde bulundu, Özel Temsilci Jeffrey’ye zorlayıcı sorular yöneltti.

Komisyon Başkanı: “ABD nasıl bu kadar utanç verici bir şey yapabilir?”

Temsilciler Dışişleri Komisyonu Başkanı Demokrat Eliot Engel, oturumun açılış konuşmasında, ABD’nin Kürtler’i terk ettiği eleştirisini dile getirirken, “ABD nasıl bu kadar mantıksız, utanç verici, değerlerimize ters düşen bir şey yapabilir? Şimdi biz diğer ortaklarımıza ne diyeceğiz? Trump Amerika’nın düşmanlarına hediye verdi. Bu, tarihimizin en can sıkıcı zamanlarından biri, ABD için büyük bir yenilgi, ABD’nin dünya genelindeki liderliği zarar gördü” diye konuştu.

Komisyonun en kıdemli Cumhuriyetçi üyesi Mike McCaul da “Eğer güvenilirliğimizi yitirirsek dünya sahnesinde hedeflerimizi gerçekleştiremeyiz” ifadesini kullandı. ABD’nin Suriye’de belirli miktarda bir güç bırakması gerektiğine işaret eden McCaul, tam bir çekilmenin IŞİD’in yeniden toparlanmasına yol açacağı uyarısında bulundu.

Özel Temsilci Jeffrey: “Türkiye’nin operasyonu trajik bir felaket”

Açılış konuşmalarının ardından ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey söz aldı. Bir dönem ABD’nin Ankara Büyükelçisi olarak da görev yapan deneyimli diplomat, Türkiye’nin YPG’den kaynaklı meşru güvenlik endişeleriyle ABD’nin IŞİD’le alakalı meşru güvenlik endişeleri arasında denge kurmaya çalışan bir politika izlediklerini, Ağustos ayında bir mutabakata varıldığını ve Türkiye’nin sınırlarında Suriye Demokratik Güçleri’nin varlığından endişe etmelerine gerek olmayacak şekilde güvenliği sağladıklarını düşündüklerini söyledi. Ancak Türkiye’nin Suriye’nin kuzeydoğusuna girmesini engellemede başarılı olamadıklarını ifade eden Jeffrey, “Türkiye, tavsiyelerimize ve çok güçlü uyarılarımıza karşın akıl dışı davrandı” dedi. Jeffrey, Türkiye’nin askeri müdahalesini “Suriye’nin kuzeydoğusu için trajik bir felaket” olarak niteledi.

“Türkiye operasyon kararını önceden almıştı, asker çekmeyle alakası yok”

Oturumda Kongre üyeleri ABD’nin Suriye’den asker çekme kararı sayesinde Erdoğan’ın operasyona giriştiği yönünde görüşler beyan ederek, Trump’ın Erdoğan’la telefon görüşmesinde tam olarak neler konuşulduğu konusunda Jeffrey’yi sıkıştıran sorular yöneltti.

James Jeffrey, Türkiye’nin operasyon kararını zaten önceden aldığını, Amerika’nın asker çekmesinin bu karar üzerinde bir etkisi olmadığını ve Kongre üyelerinin hemen hemen tamamının görüşünün aksine, kesinlikle “yeşil ışık” yakılmadığını savundu.

“Etnik temizlik deliline rastlamadık"

Jeffrey bir soru üzerine, Türkiye’nin operasyonu sırasında etnik temizliğe yönelik yaygın bir delile rastlamadıklarını ancak savaş suçu kapsamına girebilecek bazı olaylar gözlediklerini söyledi.

“Birçok kişi kaçtı çünkü Türkiye’nin desteklediği Suriyeli muhaliflerden çok endişelilerdi, bizim gibi. Savaş suçu olarak değerlendirdiğimiz bazı olaylar gördük” diyen Jeffrey, Amerikalı yetkililerin bu konudaki bilgi ve raporları incelediğini ve Türk hükümetiyle “üst düzey” temas kurularak izahat istendiğini kaydetti. Jeffrey, operasyon sırasında ayrıca yasaklı madde beyaz fosforun kullanıldığı yönünde gelen bir bilgiyi de araştırdıklarını belirtti.

Büyükelçi Jeffrey, Türkiye’nin operasyon bölgesinin çoğunlukla Araplar’ın yaşadığı bir bölge olduğunu belirtirken, buradaki halkın yaşanan olaylardan etkilenmiş olabileceğini ancak onları göçe zorlamaya yönelik yaygın bir politika gözlemlemediklerini kaydetti.

Jeffrey ayrıca, Savunma Bakanı Mark Esper’in 100’ün üzerinde IŞİD militanının hapishanelerden kaçtığı yönündeki açıklamasını doğruladı. Jeffrey dün Senato’daki oturumda, kaçan militanların sayısını “düzinelerce” diye ifade etmişti.

“SDG’ye hiçbir askeri taahhüt verilmedi”

Özel Temsilci Jeffrey, SDG’ye Türkiye’nin müdahalesini durdurmak ya da onları korumak için Amerika’nın askeri güç kullanabileceği yönünde hiçbir taahhüdün verilmediğini de vurguladı. Jeffrey, Türkiye’nin operasyon alanında önceden sadece Amerika’ya ait her birinde 12 civarında asker olan iki gözlem noktası bulunduğunu, görevlerinin de Türkler’i ya da herhangi bir tarafı durdurmak değil gözlemlemek olduğunu söyledi.

Demokrat Kongre üyesi Albio Sires, kendisine söz ayrılan bölümde Trump’ın Putin’in omzuna el attığı, Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun da olduğu bir kareyi göstererek, “Bu fotoğraf bir rezillik. Bu başkan (Trump) ne zaman bu adamın (Putin’in) bizim dostumuz olmadığını anlayacak. Onunla oyuncak gibi oynuyor. Amerika için çok endişeliyim. Artık kimse bize güvenmiyor” diye konuştu.

Jeffrey bir soru üzerine, Türkiye’ye yaptırımların kaldırıldığını ama kararnamenin hala yürürlükte olduğunu ve gerekirse hemen devreye sokulacağını belirtti.

“Müttefiklere söylememek hataydı, medyadan öğrenmemelilerdi”

Jeffrey bir başka soruyu yanıtlarken, ABD’nin Suriye’den asker çekme kararının müttefiklere daha önceden söylenmemiş olmasını hata olarak niteledi, “medyadan öğrenmemeliydiler, önceden söylemeliydik” dedi.

Demokrat Kongre üyesi Ilhan Omar, Başkan Trump’ın Erdoğan’a yazdığı mektubun dilini eleştirdi, bunun diplomatik teamüllere aykırı ve ABD’yi de küçük düşürücü olduğunu savundu.

Connolly: “Onurlu bir kariyer böyle sonlandırılmamalı”

Kongre’deki Türkiye Dostluk Grubu Eşbaşkanı Gerry Connolly de, ABD’nin asker çekmesiyle Türkiye’nin operasyonu arasında bağlantı olduğunu ısrarla savunarak, “Bu bir ulusal onur meselesi. Kürtlerle birlikte çalıştık. IŞİD’e karşı savaşta Suriye içinde başarılı olan tek gruptu. Şimdi onları terk etmek Amerikan dış politikasını takip ettiğim 40 yılı aşkın süre zarfında gördüğüm en utanç verici şeylerden biri. Siz onurlu bir insansınız ama onurdan yoksun bir şeyi savunuyorsunuz. Sizin için, kariyeriniz için üzüntü duyuyorum çünkü savunulamayacak bir şeyi savunarak onurlu bir kariyer bu şekilde sonlandırılmamalı” sözlerinden sonra gerilimin biraz yükseldiği görüldü.

Jeffrey, Trump’ın Erdoğan’ı operasyon düzenlememeye ikna edemediğini anlayınca bölgedeki Amerikan askerlerini çekme kararını açıkladığını, onların güvenliğini düşünmek zorunda olduğunu vurguladı.

“SDG’ye yetki sahibi hiçbir Amerikalı yetkili tarafından Türkiye’ye karyı askeri güç kullanılacağı sözü verilmedi, kimse vermedi. Öyle ya da böyle bir siyasi uzlaşı olmalıydı, bunun için uğraştık” mesajını veren Jeffrey, ancak Türkiye’nin operasyonunu durdurmak için ekonomik ve diplomatik tedbirler uyguladıklarını, ateşkesi müzakere ettiklerini hatırlattı.

“Türkiye Ruslarla anlaşmada yeni bir şey elde etmedi”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında dün varılan anlaşmaya işaret eden Jeffrey, Erdoğan’ın Türkiye’nin operasyon bölgesi dışındaki sınır kesimlerine de yayılmak istediğini ama Putin’in buna izin vermediğini belirtti. “Ruslar’la anlaşmadan sonra Türkiye’ye yeni bir toprak verilmedi” diyen Jeffrey, Rus liderin, YPG’nin bölgeden çıkartılması konusunda taahhütte bulunduğunu ancak Türkiye’nin bu anlaşmadan neler elde edeceği noktasında kendisinin şahsen şüphe duyduğunu dile getirdi. Jeffrey, anlaşmanın ABD’nin Ağustos’ta Türkiye’yle vardığı mutabakata benzediğine değindi.

Jeffrey, Suriye’nin kuzeydoğusunda şu anda durumun sakin olduğunu, öyle de devam etmesini beklediklerini söyledi. Suriye’deki Amerikan askerlerinin varlığı ve SDG’ye hangi türden destek sağlanacağı noktasında ellerindeki seçenekleri değerlendirdiklerini, henüz nihai karar alınmadığını kaydetti.

Amerika'nın Sesi tarafından geçilen tüm haberlerde ha-ber.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi yoktur. Haberler web sayfamızda otomatik olarak haber sitelerinden geldiği şekliyle yer almaktadır. Bu alanda yer alan haberlerin hepsinin hukuki muhatabı haberi geçen web siteleri ve ajanslardır.

Yorumlar