DESAM, on yılı aşkın süredir gündemde olan sahte diploma iddialarını tekrar gündeme taşıdı. YÖK, MEB, Adalet Bakanlığı, MİT, BTK ve Emniyet’e çağrı — derinlemesine soruşturma, e-Devlet güvenliği ve blockchain tabanlı diploma doğrulama talebi.

Demokrasi ve Eğitim Etütleri Stratejik Araştırma Merkezi (DESAM) Başkanı Gürkan Avcı, “Milletimize hatırlatmaya devam edeceğiz — unutturmayacağız” mottosuyla yayımladığı basın bildirisiyle, Türkiye’de yeniden alevlenen sahte diploma skandalına ilişkin kapsamlı bir çağrı yaptı. Avcı, YÖK’ün bir milletvekili soru önergesine verdiği cevabı örnek göstererek olayın devletin üst kademelerine kadar uzandığını ve derinlemesine soruşturma gerektiğini vurguladı.

Skandalın boyutu ve iddialar

DESAM, son yıllarda ortaya çıkan sahte diploma, sahte kimlik, sahte pasaport ve e-imza vakalarının “devlete yönelik sistematik bir sızma” olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Kurum, bu sorunların sadece bireysel suçlar değil; demokrasinin temeline yönelik sistematik bir tehdit olduğunu savunuyor.

Hedeflenen kurumlar ve çağrılar

DESAM açıklamasında, şu kurum ve makamlar doğrudan göreve çağrıldı:

• Adalet Bakanlığı ve Yargı: Sahte hâkim ve savcıların tespiti, kamudan uzaklaştırılması ve hızlı, bağımsız soruşturmalar.
• Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ve YÖK: Üniversitelerde ve eğitim sisteminde sahte diplomayla görev yapanların temizlenmesi; liyakatli gençlere kadroların açılması.
• MİT, Emniyet İstihbarat ve BTK: E-Devlet, sahte pasaport ve kimlik vakalarının nasıl tespit edilemediğinin açıklanması ve istihbarat zafiyetlerinin giderilmesi.
• Cumhurbaşkanlığı: Skandalın devleti hedefleyen bir tehdit olarak ele alınması ve en üst düzeyde takibin sağlanması talebi.

Kritik noktalar: e-Devlet ve liyakat

DESAM, e-Devlet uygulamalarında güvenlik açıkları olduğunu, sahte belgelerin gerçekmiş gibi işlendiğini ve vatandaş verilerinin risk altında olduğunu ifade ediyor. Ayrıca, sahte unvanlarla hukuki, tıbbi ve teknik alanlarda görev yapan kişilerin yol açabileceği “hayati tehlike” senaryolarına dikkat çekiliyor — sahte hâkimlerin kararları, sahte doktorların müdahaleleri, sahte mühendislerin yaptığı yapılar gibi.

Çözüm önerileri

DESAM’in çözüm vizyonunda öne çıkan adımlar:

• TBMM çatısı altında bağımsız bir soruşturma komisyonu kurulması (siyasi müdahaleden uzak, genç gözlemcilerin de yer aldığı).
• Diplomalar, kimlikler ve seçmen kayıtlarının blockchain gibi değiştirilemez dijital sistemlerle korunması.
• Siber güvenlik kapasitelerinin güçlendirilmesi ve ilgili yöneticilerin hesap vermesi.
• İlgili bakan ve üst düzey bürokratların gerekli görülmesi halinde görevden alınması veya istifa etmesi.

DESAM’dan uyarı ve toplumsal çağrı

Açıklamada, “Bu skandalı unutmadık, unutturmayacağız” sözüyle toplum ve yetkililere hesap sorma çağrısı yinelendi. DESAM, liyakat, adalet ve bilimsel kriterlerin yeniden devletin temeline konulması için mücadeleyi sürdüreceklerini belirtti.

DESAM’in açıklaması, sahte diploma iddialarını yeniden kamuoyunun gündemine taşıdı ve geniş kapsamlı, şeffaf ve teknoloji odaklı reform taleplerini beraberinde getirdi. Soruşturmanın derinliği ve uygulanacak güvenlik reformları, kurumların itibarını ve vatandaş güvenini doğrudan etkileyecek.