Birleşmiş Milletler Turizm Örgütü (UN Tourism), turizmde kadınların ekonomik ve sosyal olarak güçlenmesini hızlandırmak amacıyla **“Almatı Eylem Çağrısı”**nı yayımladı. Bu girişim, 22–23 Ekim tarihleri arasında Kazakistan’ın Almatı kentinde düzenlenen Avrupa’da Turizmde Kadınların Güçlenmesi Konulu İlk Bölgesel Konferans ve buna paralel atölye çalışmalarının ardından duyuruldu. Çağrı, BM 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi’nin toplumsal cinsiyet eşitliği hedefleriyle uyumlu bir katalizör olarak konumlanıyor.

“Turizm, kadınlar için bir fırsat alanı – ama eşitsizlikler sürüyor”

UN Tourism İcra Direktörü Zoritsa Urosevic, turizmin dünya ekonomisinin en hayati sektörlerinden biri olduğunu vurguladı:

“Turizm, kadınlar için istihdamın ve fırsatların en önemli kaynaklarından biri. Ancak sektörde hâlâ eşitsizlikler devam ediyor. Almatı Eylem Çağrısı, nerede ve nasıl daha fazlasını yapabileceğimizi gösteren net bir işaret. Amacımız, turizmin her yerde kadınları ve kız çocuklarını gerçekten güçlendirmesini sağlamak.”

Almatı Turizm Bürosu Direktörü Diyar Askarov ise konferansın bir başlangıç olduğunu belirtti:

“Bu etkinliği yalnızca bir toplantı olarak görmüyoruz; uzun vadeli bir dönüşüm sürecinin parçası. UN Tourism onaylı eğitmenlerle yapılacak eğitimler, turizmde kadınların hikâyelerini anlatan video dizileri ve hem çevrim içi hem yüz yüze uygulanacak programlarla somut adımlar atmayı hedefliyoruz. Amacımız sistematik bir değişimin başlangıcını yapmak: kadınlar için daha fazla fırsat, daha fazla eşitlik ve daha güçlü bir mesleki gelişim.”

Turizmde kadınların güçlenmesi için altı öncelikli alan

Konferansta yapılan üst düzey görüşmelerde, turizmin kadınlar için büyük fırsatlar sunduğu ancak hâlâ derin eşitsizlikler içerdiği vurgulandı. Kadınlar çoğunlukla düşük ücretli, düşük vasıflı ve kayıt dışı işlerde yer alıyor; ücret farkı, dijital uçurum ve liderlik pozisyonlarındaki dengesizlikler sürüyor.

“Almatı Eylem Çağrısı”, değişim için altı temel alan belirliyor:

1. İstihdam

• Turizm sektöründeki cinsiyet temelli ücret farkını azaltmak
• Cinsiyet kalıplarını yıkmak ve kadınları ulaşım, rehberlik ve teknik alanlarda teşvik etmek
• Toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ve tacizi açık biçimde yasaklayan politikalar geliştirmek
• Turizm işletmelerinden cinsiyet eşitliği ilerleme raporları talep etmek

2. Girişimcilik

• Kadın girişimciliğini destekleyen eğitim, finansman ve vergi teşvikleri uygulamak
• Kadınlara ait işletmelerin resmî statü kazanmasını ve finansal kapsayıcılığını kolaylaştırmak
• Cinsiyet duyarlı satın alma politikalarıyla kadın üreticilerin pazara erişimini artırmak
• Kadınların dijital turizm platformlarına erişimini genişletmek

3. Liderlik, politika ve karar alma

• Kadınların profesyonel gelişimi için mentorluk ağları ve liderlik eğitimleri oluşturmak
• Kadınların finans, teknoloji ve kariyer ilerlemesine destek veren politikalar geliştirmek
• Turizm politikalarının tüm aşamalarında cinsiyet perspektifini entegre etmek
• ILO’nun İnsana Yakışır İş Sözleşmeleri ve UN Tourism Etik Çerçevesi gibi uluslararası standartlara bağlı kalmak

4. Eğitim ve mesleki gelişim

• Kız çocukları ve kadınların turizm sektörüne girişi için gerekli eğitime, özellikle STEM alanlarına, erişimini artırmak
• Kadınların kariyerleri boyunca yeniden beceri kazanma ve gelişim programlarına katılımını desteklemek
• Kadınların daha üst düzey ve yüksek ücretli pozisyonlara ilerlemesini sağlayacak hedefli eğitimler sunmak

5. Toplum ve sivil toplum

• Turizm topluluklarında kadınların iş-yaşam dengesini iyileştirmek ve ücretsiz bakım yükünü adil biçimde paylaşmak
• Ulusal düzeyde insan hakları ve toplumsal cinsiyet eşitliği taahhütlerinin etkin biçimde uygulanmasını sağlamak
• Kadın turizmciler ağları ve dernekleriyle iş birliği yaparak ortak projeler yürütmek

6. Ölçüm ve veri temelli politika

• Turizm verilerini cinsiyet bazında ayrıştırarak düzenli biçimde üretmek ve yayımlamak
• Bu verileri UN Tourism’in “Turizmin Sürdürülebilirliğinin Ölçülmesi” istatistik çerçevesiyle uyumlu şekilde paylaşmak
• Almatı Eylem Çağrısı, yalnızca bir bildirge değil; turizmde kadınların ekonomik, sosyal ve liderlik düzeyinde güçlenmesi için küresel bir eylem planı olma niteliği taşıyor. Resim: © UN Tourism