Sağlıklı uzun ömür yaşamak için ilk tavsiye edilen beslenme Akdeniz Mutfağı olarak verilir. Televizyon yayınlarında veya dergi, gazete makalelerde zeytin, zeytinyağı ve faydalı otlar övülür.
Akdeniz ülkelerinde zaman yavaş ilerler. Deniz, kum ve güneş sofralarda oturulan zamanı uzatır. İnsan zamanın nasıl geçtiğini unutur. Kuzey Avrupa’da yaşanan soğuk İnsan ilişkileri orada iklimin etkisiyle sıcak olur.
Yaşamak çalışmak demektir, prensibi olan ülkelerden tatil amacıyla giden gezginci, bir yıl o yaşamın verdiği enerji ve hayali ile çalışma gücü bulur.
Lezzet, zevk ve ağız tadı ile sağlık birbirini tamamlar. Orada yaşayanlar gezgincilere bakarak sahip oldukları doğa verilerinin farkına varırlar. Yerli halk, zeytinyağlı yiyemem, basma da fistan giyemem, türkülerin tarihte hangi kötü amaçla söylendiğinin farkındadır.
Vücutta bulunan şikâyetler, ağrılar yorgunluklar, kronik olan hastalıklar yok olur veya ilerlemez.
Deniz kenarında Didim’de karşılaştığım bir İngiliz dört ay burada tatilini geçirdiğini, Londra’ya gittiğinde kanser hastalığının ilerlemediğini, hatta iyileşme yolunda olduğunu söylemişti. Tekrar gelmeyi planlıyordu.
Bu konuyu esinlenerek yazdığım, kaynak olarak kullandığım dergide Akdeniz Mutfağı ve sağlığa faydaları yazılıyor. Beşinci sayfada Yunanistan, İtalya ve İspanya misal olarak veriliyor. Ama en uzun kıyısı olan Türkiye’nin adı yok.
Eşim hemen dergiye mektup yazmalıyım, dedi. Alman akrabalarımız farkında. Olumlu bir bilgi, haber olursa Türkiye yok sayılır. Ama olumsuz durumlarda hemen konu ele alınır. Neyse Türkiye sığınmacıları Avrupa’ya gönderir korkusu biraz rahatlattı, yok sayılması işlerine geliyor.
Cilde dokunan güneş, zeytinyağı ve faydalı otların mis gibi kokusuyla Akdeniz Mutfağı yemek listesi değil yaşam sevgisi, beslenme ve felsefesi sarımsakla tamamlanır.
Türkleri aşağılamak niyetiyle küfreder gibi sarımsak yiyenler, Knoblauchfressser denir. İyi aşçılar ise mutfağın parfümü derler. Sarımsak vücuda giren mikrop ve bakterilere karşı mücadele etmeyi sağlıyor, kan dolaşımını kolaylaştırıyor.

“Gıda maddeleriniz iyileştiren ilacınız olsun.”
Hippokrates (M.Ö. 460–370)

Hippokrates’in bugünkü Yunanistan Kos adasında doğduğu sanılıyor. Babası bugünkü Türkiye/Bodrumlu. Anadolu ve Yunanistan’da gezici doktor olarak çalışıyor. Hastalığı değil, insanı bütün olarak ele alıyor. Doğal beslenme, doğru ve huzurlu yaşam tarzıyla hastalıklardan korunmayı amaç ediyor. Köylerde karı koca ilaçlarını derliyor, geliştiriyor. İlk doktor okulunu açan, ideal doktor olarak adı geçiyor. İki oğlu ve bir damadı da doktor mesleğini seçiyorlar. Yazılı tedavi notlarını daha sonra filozof Platon (M.Ö. 427 – 347) derliyor.
Doktorlar mezun olurken Hippokrates yemini ederler. Tedavi hastayı iyileştirme amacı gütmeli. İlaç yerine iyi beslenmeli.
Akdeniz Mutfağı bu amaca ulaşmayı kolaylaştırır. Taze sebze, meyve, fındık, fıstık, ceviz, sütlü tatlılar, doğal ekmek, balık, faydalı otlar.
Bugün 2026 yılı itibariyle marketlerde Akdeniz yiyeceklerin hepsi bulunuyor. Ama 1960-1970 yıllarında bulgur, salça, beyaz peynir, turşu, hatta patlıcan gibi sebzeleri konuk Türk işçileri Türkiye’den bavulda getirmek zorunda kalırlardı. Çocuk ve torunlarımıza bunu anlatmalıyız.
Şimdi yalnız Almanya’da yaşayan Türk toplumu değil, Almanlar da zeytinyağı kullanımında Avrupa’da ön sıralarda.
Akdeniz Mutfağı ile beslenen insanların kalp hastalıklarından korunduğunu, daha sağlıklı uzun ömür yaşadıkları bilimsel olarak ispatlanmıştır. Beyin sağlığı, hafıza yeteneği gelişiyor.
Elbette beslenmeyle birlikte hareket etme, uzun süre oturmamak gerektiği tüm sağlık yayın ve medyada tekrar tekrar açıklanıyor.
Akdeniz Mutfağı faydalı beslenmeye Almanya’ya gelen konuk Türk işçilerin çok büyük katkısı vardır. İlk nesil Pazar yerlerinde küçük çapta sebze, meyve satarak başladı.
Yüksel tahsil yapmış, ikinci nesil çocukları ise fabrikalar kurarak işlerini bilinçli yapıyor, Almanya ekonomisine çok büyük katkı sağlıyor, binlerce işçiye iş kapısı açıyorlar.
İlk kez ressam Hanefi Yeter’in yaptığı sebze ve meyve resimleriyle Almanya market önlerinde rengarenk sergilemeyi öğrendi.
Küçük yaşta çocuklar sağlıklı beslenirse, yetişkin olunca etkisi görülüyor. Bu nedenle reklâmlara kanarak yanlış beslenme, fazla şeker, tuz ve hazır yiyecekler çocuğa zarar veriyor.
Benim yaşımda ilâç kullanmayana pek rastlanmıyor. Eşim Diplom Kimyacı çok bilinçli alışveriş yapıyor. İçeriğinde neler olduğuna bakıyor ve daha önemlisi Yaz tatillerini yıllarca Türkiye’de geçirdiği için Akdeniz Mutfağı beslenmenin kıymetini biliyor. Sağlıklı beslenme bilinçli alışverişle başlıyor.

Hoşça ve sağlıkla kalın!

İlter Gözkaya-Holzhey

eMail: [email protected]

Kaynak:
Natur und Medizin e.V., Karen Schmidt, Gesund schlemmen wie am Mittelmeer, Dergi 03/2026, Sayfa 4-11
www.naturundmedizin.de