Avrupa’da Jet Yakıtı Alarmı: Havayolu Şirketleri Krize Karşı Alternatif Yakıt Planlarını Devreye Alıyor.

Orta Doğu’da devam eden çatışmalar ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlarda yaşanan aksaklıklar, Avrupa havacılık sektöründe jet yakıtı tedarikine ilişkin endişeleri artırdı. Avrupa’da yaygın olarak kullanılan Jet A-1 tipi havacılık yakıtında yaşanabilecek olası arz sıkıntısı nedeniyle sektör, alternatif yakıt çözümleri ve operasyonel esneklik planlarını gündemine aldı.

Köln merkezli European Union Aviation Safety Agency (EASA), yayımladığı son bilgi bülteninde Jet A tipi yakıtın Avrupa operasyonlarında kullanımına yönelik güvenlik tavsiyelerine yer verdi. Kurum, özellikle Jet A-1 kullanılan pazarlarda Jet A kullanımına geçiş sürecinin dikkatli şekilde yönetilmesi gerektiğini vurguladı.

EASA’dan Havayolu Şirketlerine Kritik Uyarı

EASA açıklamasında, Orta Doğu ve Basra Körfezi’ndeki jeopolitik gelişmelerin Avrupa’daki Jet A-1 tedarik zinciri üzerinde baskı oluşturduğuna dikkat çekildi. Bu nedenle havacılık ve yakıt tedarik sektöründeki şirketlerin farklı bölgelerden temin edilen Jet A yakıtının kullanımını değerlendirmeye başladığı belirtildi.

Kurum, Jet A yakıtının Kuzey Amerika’da yaygın şekilde kullanıldığını ve Avrupa’ya gerçekleştirilen uçuşlarda da tercih edildiğini hatırlattı. Ancak Jet A ile Jet A-1 arasında teknik farklılıklar bulunduğuna işaret edilerek, özellikle Jet A yakıtının daha yüksek donma noktasına sahip olması nedeniyle operasyonel risklerin dikkatle yönetilmesi gerektiği ifade edildi.

AB Komisyonu Kriz Rehberi Yayımladı

European Commission da jet yakıtı krizine karşı havacılık sektöründe uygulanabilecek esneklikleri içeren yeni bir rehber yayımladı. Rehberde; yakıt ikmal yükümlülükleri, havaalanı slot uygulamaları, yolcu hakları ve yakıt ek ücretlerine ilişkin mevcut Avrupa Birliği kurallarına açıklık getirildi.

Komisyon, uçuş iptallerinden etkilenen yolcuların mevcut haklarının korunmaya devam edeceğini vurguladı. Buna göre yolcular, bilet ücretinin iadesi, alternatif uçuş hakkı ve belirli durumlarda tazminat alma imkanından yararlanabilecek.

Açıklamada, havayolu şirketlerinin yalnızca iptalin doğrudan yerel yakıt kıtlığı gibi olağanüstü koşullardan kaynaklandığını kanıtlaması halinde tazminat ödemesinden muaf tutulabileceği belirtildi. Yüksek yakıt fiyatlarının ise tek başına “olağanüstü durum” olarak değerlendirilmeyeceği ifade edildi.

Ayrıca şirketlerin nihai bilet fiyatlarını önceden açıklama zorunluluğu bulunduğu için yakıt ek ücretlerinin geriye dönük şekilde uygulanamayacağı hatırlatıldı.

IATA’dan “Jet A” Çağrısı

International Air Transport Association da Avrupa’da alternatif olarak Jet A kullanımının sektöre önemli operasyonel esneklik sağlayabileceğini açıkladı.

IATA Uçuş ve Teknik Operasyonlar Direktörü Stuart Fox tarafından yayımlanan değerlendirmede, küresel havacılık yakıtı tedariki üzerindeki baskının giderek arttığı belirtildi. Avrupa’daki havayolu şirketlerinin gerektiğinde Kanada’daki taşıyıcılar gibi Jet A ile Jet A-1 arasında geçiş yapabilecek operasyonel altyapıya sahip olması gerektiği ifade edildi.

Jet Yakıtı Fiyatları İkiye Katlandı

Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle Avrupa’da özellikle jet yakıtı fiyatlarında sert yükseliş yaşanıyor. Sektör kaynaklarına göre fiyatlar geçen yıla kıyasla iki katından fazla arttı.

Avrupa Birliği rafinerileri normal şartlarda jet yakıtı ihtiyacının yaklaşık yüzde 70’ini karşılıyor. Geri kalan bölüm ise ağırlıklı olarak Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal ediliyor.

Fatih Birol geçen ay yaptığı açıklamada, Avrupa’nın kısa süre içinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.

KLM ve Lufthansa’dan Uçuş İptalleri

Artan maliyet baskısı Avrupa’daki havayolu şirketlerini doğrudan etkilemeye başladı. Hollandalı hava yolu şirketi KLM bu ay Avrupa içindeki 160 uçuşunu iptal edeceğini açıkladı.

Alman havacılık devi Lufthansa ise iştiraki CityLine’ın faaliyetlerini durdurma kararı alırken, ekim ayına kadar planlanan 20 bin kısa mesafeli uçuşun iptal edileceğini duyurdu.

Düşük maliyetli taşıyıcılar Ryanair ve EasyJet ile turizm şirketi TUI Group da mevcut piyasa koşulları nedeniyle yıl sonu beklentilerini aşağı yönlü revize etti. Görsel: © AA