KÜRESEL HEYECAN

09.12.2022 11:20

20 Kasım 2022 tarihinde başlayan FİFA (Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği) Dünya Kupası 18 Aralık’ta sona erecek.

Oyunun kuralları ve ayrıntılı izahını uzman köşedaşlarım yazacaklar veya yazdılar.

Bu makalemde, futbola karşı ilgimi ve bazı önemli noktaların kayda, tarihe geçmesi için yazıyorum.

Yetmiş yıllarında hazırlık sınıfı okuturken Türkiye’den yeni gelen öğrencilerim Almanca bilmiyordu. Öğrencilerin kendilerine güven duymaları, başarı göstermeleri yalnız spor derslerinde mümkündü. Spor öğretmeni meslektaşlarımın desteğiyle okullar arası futbol yarışmalarında, bizim okul derece alıyor, başarıyordu.

Futbola ilgimi çeken ikinci olay, 2014 yılında Almanya’yı Dünya birincisi yaptıktan sonra Mesut Özil’e yapılan linç girişimi, oldu.

Bu tarihe kadar göçmen çocuklarının uyum sağladığı örnek gösterildiği Milli Futbol takımı iken, bu rol devam etmedi. Başaran göçmen kökenlilere düşmanlık yapan AfD (Almanya için Alternatif Partisi) zaten yapılacak bir hatayı bekliyordu.

Aklımda kalan bir karikatür tarihe özetleyerek geçti. Bir Alman kadın şöyle diyordu, “iyi ki Özil vardı ve bir hata yaptı. Böylece eşim onun şahsında Türk düşmanlığını yüze vuracak, kusacak fırsatı buldu.”

Futbolun tarihi MÖ (Milattan Önce) 300 yılında Çin’de başlıyor. Daha sonra Japonya’da görülüyor.

Günümüzdeki kurallarla ilk defa 19 Aralık 1863 tarihinde İngiltere’de oynanıyor. Önce İngilizce konuşulan ülkelerde, daha sonra tüm küreye ulaşıyor, yayılıyor.

Dünya’da en popüler spor futboldur. 21. Yüzyıl itibarıyla 250 milyonu aşkın oyuncu tarafından oynandığı tahmin ediliyor.

Dikdörtgen şeklinde bir sahada oynanır. Kısa kenarlarında iki kale bulunur. Oyuncuların amacı, temelde ayak olmak üzere, eller ve kollar hariç vücudun kısımlarını kullanarak topu karşı takımın kalesine sokarak gol atmaktır.

Karşı oyuncuyu itmek, çelme takmak, giysilerinden çekerek hareket etmesini engellemek doğru değildir. Fakat bu yarışmada oyuncular düşüp, acı çekiyorlar. Anneleri, eşleri, öğretmenleri oyunu izlemeseler daha iyi olur, diye düşünüyorum.

Maçları televizyon kanallarında ileten, yorumlayan moderatörlerin kullandığı dili de bir dil öğretmeni olarak yadırgıyorum.

Moderatörler, mahvetti, vurdu gibi kelimeleri kullanıyor, izleyiciye yorum hakkı tanımıyorlar. Tunus sıfır gol atarsa normal, Fransa sıfır gol atarsa rezalet oluyor, bir oyuncu bu rezaletten kurtarmalı.

Halbuki kaybeden olmasa, kazanan da olmaz. Çocuk ve gençlere kötü örnek oluyor.

Çocuklar için yazıldığı sanılan, ama aslında yetişkinler için yazılmış olan Küçük Prens hikâyesinde küçük prens, yetişkinlerin sayılarla konuşmayı sevdiğini söylüyor.

Gelelim sayılara, 2022 Katar Dünya Kupası sekiz grupta 32 ülke millî takımı ağırlıyor. 64 maç yapılacak, 8 stadyumda oynanıyor. 1,2 milyon ziyaretçi bekleniyor. 200 milyar dolar yatırım söz konusu. Sponsorlukta Çinli şirketlerden sonra ABD, Katar ve diğer ülkeler sıralanıyor. Katar’a 17 milyar gelir getirmesi bekleniyor.

Türkiye turnuvaya katılmıyor. Avrupa’da Türk toplumu İsviçre Millî Takımda oynayan Eray Cömert, teknik yönetmen Murat Yakın ve Almanya Millî Takımda oynayan Türk kökenli İlkay Gündoğan ile teselli buluyor. İlkay gol atınca Özil’in, başarırsam Alman vatandaşıyım sözünü, hatırlıyorum. Ayrıca diğer ülke millî takımlarda altı sporcu Türkiye’de oynuyorlar. Hiç değilse Türkiye’nin adı böyle geçiyor.

İlk kez etkinlik Ortadoğu’da ve Kış mevsiminde yapılıyor. FİFA her zaman eleştirilir. Fakat bu yılki kadar tartışıldığı görülmedi. Rüşvet iddialarıyla konuşuldu. Ama en fazla insan hakları, Katar’da çalışan göçmen işçilerin konumu, eleştiri konusu oldu.

Stadyumların inşaatı esnasında, çok sayıda işçinin kötü şartlardan dolayı ölmesi gündeme oturdu. Protesto etmek için maçları izlememe kararı alanlar oldu. Daha önce neredeydiniz, sorusu akılda kalacak. İnsan hakkı ekonomiden önce küresel olmalıydı.

Dünya Sağlık Örgütü gibi küresel bir örgüt kurulması önerisi üzerinde durulmalıdır. Bu kurul, küresel kurallar koyarak, denetleyerek göçmen işçilerin haklarını küresel çapta korumalıdır.

Maçları izlemek için stadyuma giriş biletleri oldukça pahalı. İyi ki televizyonlarda izleme imkânı var.

FİFA, Katar’ın ev sahipliğinde Dünya Kupası sırasında turnuva tarihindeki en modern içgörüleri, ölçümleri ve performans verilerini izleyicilerle paylaşıyor.

Kupada ilk kez kadın hakemler görev alıyor. Beş kadın hakem, bir yardımcı hakem kadın olmak üzere toplam 129 hakem görev yapıyor. Ayrıca 24 video yardımcı hakem bulunuyor.

Kadınlar arasında ilk futbol maçı 1895 yılında Kuzey Londra’da oynanıyor. Sonra bu spor kadınlara göre değil, diyerek yasak ediliyor. 1969 yılında Kadınlar Futbol Birliği kuruldu.

1970 -1971 sezonunda ilk resmî kadın turnuvası düzenlendi.

Almanya’nın ikinci olduğu bu yılki son turnuva Avrupa’da çok ilgi gördü. Kadın oyuncular eşit haklar istiyorlar. Gelecek yıllarda küresel ilgi göreceği, düşünülüyor.

Turnuva esnasında tüm dünyada polisiye olayları çok az vuku buluyor. Bu nedenle küresel sosyal yaşama etkisi oldukça önemli. Psikolog ve sosyologlar pozitif neticeleri bekliyor.

Küresel dayanışma, dünyanın yediden büyük olduğu gözler önüne seriliyor. Küre nüfusunda ciltleri koyu renkte olan insanlar çoğunlukta olduğu görülüyor.

Beyaz halkın sayısı daha az olmasına rağmen, küre insanlarını boyunduruk altına almalarına böyle küresel etkinlikler engel olabilir.

1930 yılından beri dört yılda bir düzenli yapılan Dünya Kupası yarışmalarında en başarılı ülkeler Brezilya ve Almanya sayılıyor. Almanya futbol millî takımı, grup maçlarında kaybetti ve erken döndü. Sonrası gelişmeler ayrı bir makale konusu.

Küresel heyecan milyonlara aynı duyguyu veriyor. Gol atınca milyonlara sevinç, kaybedince birlikte üzüntü veriyor. Bu duygusal gücün küremize barış getirmesini candan diliyorum.

Hoşça kalın!

 

Kaynaklar:

Hürriyet Gazetesi ilâvesi, World Cup 2022, 19 Kasım 2022, Cumartesi

 

Vikipedi, özgür ansiklopedi Futbol

 

 

 

 

 

 

 

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yorum Yap

Yazarın Diğer Yazıları