BEYAZ IRK

02.09.2022 13:42

Beyaz kelimesi Arapçadan Türkçe’ye alınmıştır. Lekesiz, kar ve süt rengi. Temiz, masum anlamında gelinlik ne zaman beyaz oldu, bilmiyorum. Annemin sandıktaki gelinliği koyu kırmızı kadifeydi.

Yazlıklar beyaz boyanır, zira beyaz renk güneş ışınlarını siyah gibi içine çekmez, geri yansıtır. Bu nedenle sıcak tutmaz.

Beyaz göze hemen çarpar, dikkat dağılmasın diye konserlerde sanatçılar siyah giyinirler. BATI kültüründe cenaze törenlerinde siyah giyilir. Hindistan’da ise beyaz giyilir.

Amerika’da Beyaz Saray Afrikalı köleler tarafından inşa edilmiştir. Onların tenleri açık, beyaz değildi. Herhalde gerçek unutturulmak istenmişti.

Irk kavramı da Arapçadan Türkçe’ye alınmıştır. Kalıtım yoluyla geçen ve karakterle ötekilerden ayırt edilen birey topluluğu. Biyolojik ve doğa bilim insanları, çağımızda insanın tek bir ırk olduğunda hemfikir. Tarihte ırk çeşitlerini Beyazlar açıklamıştır. Bugün artık geçerli olmamalı. Bu nedenle Alman anayasasından ırk kavramı çıkarılmak isteniyor.

Beyaz ırk, cildi açık renk olan sarışın, esmere kadar nüanslara sahip insan toplumuna deniyordu. Amaç beyaz ırktan olanları diğer ırklardan üstün görmek, ırk ayrımı gözeterek hükmetmek veya diğer bir ırkı yok etmekti.

Beyaz ırk önce Avrupa’da, daha sonra Avrupa’dan göç akımlarıyla Amerika, Kanada olmak üzere yerküremizin kuzeyine yayıldı.

Beyaz ırk kürenin beşte dördüne sahip oldu. Sömürge ve köle ticaretinin öncü savaşları 1096-1444 yılına kadar süren Haçlı Seferleri idi. Beyaz ırk Hristiyan olma ile içselleştirildi.

Avrupa ülkeleri beyaz sıralamasında daha beyaz olmak isteğiyle birbiriyle savaştı.

Kant, Hegel gibi filozof ve öncü düşünürler bile Beyaz ırkın diğer ırklardan üstün olduğuna inanıyordu. Afrikalıların insan olmasını men etmeye karşı koymadılar, bilhassa teşvik ettiler.

Tarihte Kristof Kolomb 1492 tarihinde Amerika’yı keşfetti, diye öğrendik. Halbuki kızamık, Kovid19 aşıları icat edildi.

Keşif yoktan var etmektir, Amerika’ya vardı, kıta yerinde duruyordu.

Amerika, Kanada ve Avustralya’da hâlâ Beyazların yerlileri nasıl yok ettiklerinin izleri ortaya çıkarılıyor. BATI kendine geliyor, tartışıyor. Kanada Başkanı Justin Trudeau yerli halktan özür diledi, ilk defa yerli bir bakan seçildi.

Susan Arndt, Rassistisches Erbe (Irkçı Miras) kitabında geçmişi değiştiremeyiz, ama şimdiki zamana şekil verebiliriz. Bu şekil de geleceğe yol gösterir, diyor.

Almanya sözlük yazımında Duden yayınevi, bu kitapla ırkçılık ile kelime hazinesine giren kelimeleri ayıklamaya hazırlanıyor. Elliden fazla kelimenin üstü çizilerek bu kitap yazılmış. Ben sadece Beyazlar kelimesini ele alıp işledim. Dilin gücünü, kelimelerin bugün kullanırken günlük yaşama etkileri ortaya çıkarmak ve anlamak önemlidir.

Güneşte yanarak bronz rengi, tatilini iyi geçirdiğini gösterene kadar yüz yıllar geçti.

Avrupalı hanımlar teni beyaz kalsın diye, güneş şemsiyesi taşıyarak köle sirklerine gidiyorlardı. Afrika’dan getirilen insanlar eğlence sirk pazarlarında hayvanat bahçesi gibi gösteriliyordu.

Alman İmparatorluğu Başkanı Otto von Bismarck’ın çağrısı üzerine Berlin Kongresi 1871 yılında Afrika kıtası cetvelle çizilerek Avrupalılar tarafından paylaşıldı. Bugün Almanya’da ırka dayalı kanunlar yok artık, ama ırkçı zihniyeti yaşatan bir azınlık var.

Güvenlik, hukuk birimlerinde medyada idareci konumunda yalnız Beyazlar temsil ediliyor. Afrika ve Asya kıtalarından göç edenler toplumda görülmez yapılıyor, bir meslekte toplumda yükselmesi istisna olarak görülüyor. Ataları o kıtalardan gelmiş, kendileri Almanya’da doğup büyümüş, tahsilini yapmış, geçimini bu ülkede sağlıyor. Ama dini, cilt rengi, adı başka dilden olanlar ev ve iş bulmada zorluk çekiyor.

Teni koyu renkte olanlar polis tarafından veya bilet kontrolünde daha fazla kontrole tabi tutuluyorlar. Polisiye film veya haberlerde şüpheli olanlar da koyu renkle gösteriliyor. Çocuk kitaplarında, klasik masallarda cildi koyu renkte, siyah saçı olanlara kötü, negatif rol veriliyor.

Değişimin zor olacağı belli oluyor. Bütün televizyon kanallarında bilhassa kadın moderatörler çoğu sarışın. Daha sarışın olmak istedikleri kahverengi kök saçlardan görülüyor.

Bir resim bin söze bedeldir, Alman atasözüne göre, televizyonda bilirkişi, uzmanların fikri alınırken çoğunlukla Beyazların bilgisine başvuruluyor.

Ayrımcılığa uğrayan gruplar mücadele ediyor, eşit paylaşım istiyor. Sorun, Beyazlar eşit paylaşıma hazır olursa çözülür.

Irkçılık bir düşünce tarzı değildir, toplumu hasta eden bir zehirdir. Bu nedenle ayrımcılığa vurgu yapan kelimeler çöp gibi atılmalı, yerine yeni kelimeler konmalı.

Afrika cetvelle paylaşılırken Osmanlı İmparatorluğu da Berlin Kongresinde bulunuyordu. Bu nedenle aynı araştırma Türkçe’de de yapılmalı.

Çingene kelimesi eski Türkçe’den akraba dili Macarca ile diğer Avrupa dillerine girmiştir. Bugün Roma ve Sintiler deniyor. Artık çingene kelimesi kullanılmıyor, Afroamerikalılar, Afroavruplılar deniyor.

Küçük görülen, aşağılanan, ayrımcılığa uğrayan ve öteki yapılanlar uyandı, bilinçli haklarını almak için uğraşı veriyorlar. Beyazları sarsmışa benziyor, değişime umut var demektir.

Irkçı mirası değiştirmek, bütün renklerin eşit değerde olduğunu kabul etmekle mümkün olur. Dilin önemi ve etkisini kavramak gerekiyor. Esir olan değil, esir edilen, köle olan değil, köle edilen, gibi.

 

Dikkatle kalın!

 

Kaynak ve tavsiye kitap:

Susan Arndt, Rassistische Erbe, Dudenverlag Berlin 2022,

Sayfa: 208-213,

ISBN: 978-3-411-91423-4

 

www.duden.de

 

 

 

 

 

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Yorum Yap

Yazarın Diğer Yazıları